Pojęcia z genetyki – część 1

KARIOTYP
Kariotyp to zestaw chromosomów, który jest charakterystyczny dla danego człowieka
 
GENOTYP
Zestaw genów danego osobnika/organizmu.
 
AUTOSOMY:
(1) Autosomkażdy z chromosomów osobnika, poza chromosomami płci.
(2) Autosomy – to wszystkie chromosomy kariotypu z wyjątkiem allosomów czyli chromosomów płciowych. U różnych organizmów jest różna liczba autosomów np. u ludzi występują 22 pary autosomów.
 
ALLOSOMY:
Allosom – chromosom, który odpowiada za wykształcanie się płci; alosom, heterosom, heterochromosom
U człowieka występują 22 pary chromosomów autosomalnych i jedna para chromosomów płci, która odpowiada za determinację płci. Łącznie kariotyp człowieka tworzą 23 pary chromosomów. Osobnik posiadający chromosomy XX jest płci żeńskiej, natomiast osobnik z jednym chromosomem X i jednym chromosomem Y – będzie płci męskiej. X jest większy od Y i zawiera więcej genów. Płeć determinowana jest przez chromosom otrzymany od ojca.
 
CHROMOSOMY HOMOLOGICZNE
Chromosomy homologiczne – chromosomy o tym samym kształcie i wielkości, zawierają podobną informację genetyczną, czyli te same geny. Geny te jednak mogą występować w innych postaciach, czyli allelach (mówi się wtedy o heterozygocie). Jeden chromosom w parze pochodzi od ojca, a drugi od matki. Pary chromosomów homologicznych występują w komórkach somatycznych (diploidalnych), komórka haploidalna ma po jednym chromosomie z pary homologicznej.
 
BIOSYNTEZA BIAŁKA
Zachodzi w żywych komórkach organizmu. Proces ten polega na powstawaniu białka na podstawie informacji zawartej w DNA. Przebiega w dwóch etapach: transkrypcji i translacji.
 
TRANSKRYPCJA
Pierwszy etap biosyntezy białka. Polega na syntezie RNA na matrycy DNA przy udziale polimerazy RNA. RNA powstały w wyniku transkrypcji to mRNA.
 
TRANSLACJA
Drugi etap biosyntezy białka. Polega na „przetłumaczenie” informacji zawartej w mRNA na sekwencję aminokwasów.
 
REPLIKACJA
Proces polegający na skopiowaniu cząsteczki DNA, a tym samych informacji genetycznej w niej zawartej.
 
RNA
Kwas rybonukleinowy jest przeważnie jednoniciowy i w przestrzeni przyjmuje bardzo różne formy. Nić zbudowana jest z nukleotydów.
 
KODON
Fragment mRNA składający się z trzech nukleotydów.
 
ANTYKODON
Sekwencja trzech nukleotydów cząsteczek tRNA (transportującego RNA)
 
FENOTYP
Zespół cech morfologicznych, anatomicznych, fizjologicznych zależne od genotypu.
 
MEJOZA
Proces rozdziału chromosomów towarzyszący podziałowi komórkowemu. Prowadzi do powstania komórek rozrodczych. Każda komórka rozrodcza ma po jednym chromosomie z pary.
 
MITOZA
Proces rozdziału chromosomów towarzyszący podziałowi komórkowemu. Każda komórka rozrodcza ma po dwa chromosomy z pary.
 
MUTACJA 
Zmiana w sekwencji DNA, która może spowodować zmiany w genotypie lub w fenotypie.
 

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.