ATP adenozynotrójfosforan – nośnik energii

ATP (adenozynotrójfosforan, trójfosfonukleotyd) jest nośnikiem energii we wszystkich organizmach. Uwalniany jest w procesach katabolicznych, wykorzystywany do przeprowadzenia procesów anabolicznych. 

Budowa ATP

ATP jest nukleotydem zbudowanym z:
  • adeniny (zasada azotowa)
  • rybozy (cukier prosty w postaci pentozy)
  • trzech reszt fosforanowych  ~Pi~Pi~Pi
  • wysokich wiązań fosforanowych występującymi pomiędzy resztami fosforanowymi – rozpad tych wiązań powoduje uwolnienie dużej ilości energii. Analogicznie powstanie wiązania związane jest ze zmagazynowaniem jej znacznej ilości

ATP w procesach anabolicznych

W procesach anabolicznych następuje odłączenie od cząsteczki ATP jednej reszty fosforanowej. Następuje uwolnienie energii oraz powstanie ADP – adenozynodwufosforanu.
ATP → ADP + Pi + energia

ATP w procesach katabolicznych

W procesach katabolicznych następuje przyłączanie do cząsteczki ADP jednej reszty fosforanowej (następuje „ładowanie” energii). Dochodzi do wytworzenie energii poprzez wytworzenie wiązania fosforanowego. Powstaje wówczas ATP – adenozynotrójfosforan.
ADP + Pi + energia → ATP

ATP UWALNIANY W KATABOLIŹMIE WYKORZYSTYWANY JEST W ANABOLIŹMIE

FOSFORYLACJA

Polega na przyłączeniu się reszty fosforanowej (do ADP) i utworzeniu wiązania wysokoenergetycznego. 
Warunkiem istnienia wysokoenergnetycznych wiązań w komórkach jest nieprzerwana praca mitochondriów, inaczej ATP natychmiast rozpada się na ADP i Pi
Źródła:
1.  Fuerst J.: Biologia. Vademecum liceum, technikum. Wydawnictwo GREG, Kraków 2008.
2.  Holeczek J., Januszewska-Hasiec B., Kobyłecka J., Stawarz J., Stencel. J.: Teraz Matura 2019. Biologia Tuż przed Egzaminem. Nowa Era, Wydanie II, Warszawa 2017.

2 comments

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.