Psychologia starości czyli zmiany zachodzące pod wpływem czasu w życiu emocjonalnym i duchowym człowieka

Starzenie psychologiczne to zmiany, do jakich dochodzi pod wpływem czasu w osobowości, w życiu emocjonalnym i duchowym człowieka. Jest ono ściśle związane ze zmianami biologicznymi zachodzącymi w całym organizmie, a w szczególności w mózgu.

Psychologiczne objawy starzenia

  • słabnięcie funkcji postrzegania,
  • osłabienie słuchu i wzroku – utrudnia kontakt ze światem zewnętrznym,
  • zaburzenie systemu pamięci krótkotrwałej i większa podatność na bodźce rozpraszające oraz spowolnienie czasu reakcji powodują, że człowieka w tym wieku gorzej przyswaja sobie nowe treści,
  • zmniejszona zdolność przystosowania się do zmian zachodzących w bliższym lub dalszym otoczeniu,
  • pogorszenie funkcjonowania intelektualnego (po 60. roku życia).

Zmiany psychiczne związane z procesem starzenia się

  • osłabienie pamięci,
  • retrospektywna postawa i zmiana zakresu zainteresowań,
  • elastyczność i upór,
  • zmiany charakterologiczne,
  • obniżona zdolność do starowania uczuciami,
  • zahamowanie napędu,
  • obniżenie intensywności przeżyć,
  • redukcja osobowości.

Specyficzne dla starości zjawiska biopsychiczne to:

  • zmniejszenie elastyczności struktur poznawczych i adaptacji,
  • możliwości kontaktowania się z otoczeniem,
  • wzrost poczucia izolacji społecznej,
  • nawarstwione kryzysy psychiczne – utrata partnera życiowego,
  • syndrom opuszczonego gniazda,
  • lęk przed przyszłością,
  • negatywny bilans życia.
 
Zacierają się granice między normą i patologią, będące wyrazem zmienionego rozumienia rzeczywistości, co implikuje liczne objawy psychopatologiczne.

Sposoby zachowania się osoby starszej

  • przekora i upór,
  • agresja i zazdrość,
  • depresja i bierność.

Socjologiczne aspekty podeszłego wieku

  • emerytura,
  • zmiany rodzinne,
  • osamotnienie,
  • odwrócenie ról.

Psychologia starości stawia przed sobą następujące zadania:

  • badanie stopnia wydajności i możliwości obciążenia seniorów,
  • poszukiwanie możliwości terapeutycznych wpływania na proces starzenia się,
  • kształtowanie odpowiedniego otoczenia.

Zespół Diogenesa

Zaburzenie osobowości objawiające się skrajnym zaniedbywaniem higieny osobistej, oraz minimum sanitarnego w mieszkaniu. Dotyka głównie ludzi w podeszłym wieku, żyjących samotnie. Na ogół towarzyszy mu niekontrolowane kompulsywne zbieractwo ogromnej ilości niepotrzebnych przedmiotów, które są potem traktowane jako niezbędne
Charakterystyczne jest też zrywanie kontaktów z najbliższymi i unikanie towarzystwa innych ludzi. Człowiek z zespołem Diogenesa sprawia wrażenie bezdomnego nędzarza, co może nie mieć związku z jego rzeczywistym statusem materialnym.

Starzenie społeczne

Wpływa postawa jaką człowiek przyjmuje w stosunku do tego okresu życia w jakim się znajduje.

Dwie podstawowe postawy psychiczne starzenia się:

1.  Pierwszy sposób realizują ludzie, którzy cały czas tkwią w przeszłości i krytykują wszystko i wszystkich. Ich charakter odpycha młodych – pozostają smutni i samotni.
2.  Drudzy świadomi swoich ograniczeń próbują w tym okresie odnaleźć nową młodość.

Starzenie się socjalne

Proces odchodzenia na emeryturę i ogólne wycofanie się z zajmowanych stanowisk i działalności, co jest odczuwane jako degradacja społeczna , obniżenie prestiżu w oczach kolegów i znajomych.

Starzenie się ekonomiczne

Obniżenie dochodów związanych z wycofaniem się.

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.