Przyczyny i skutki eutrofizacji wód. Sposoby ochrony wody przed zanieczyszczeniami.

Woda ma zdolność do samooczyszczania się. W wodzie żyją organizmy rozkładające różne substancje. Współcześnie ilość ścieków pochodzących z rolnictwa, przemysłu, gospodarstw domowych znacznie przekracza możliwości ich rozkładu przez organizmy wodne. Do wód spływają również pestycydy i nawozy sztuczne co znacznie wpływa na zanieczyszczenie wód.

Eutrofizacja (przeżyźnienie)

  • Eutrofizacja to zwiększenie żyzności zbiorników wodnych.
  • Ścieki oraz nawozy sztuczne są bardzo dobrym nawozem dla żyjących w wodzie glonów.
  • Dochodzi do nadmiernego rozwoju glonów i powstanie tzw. zakwitu wód.
  • Większość organizmów wymiera na wskutek braku tlenu.
  • Jednocześnie bardzo dobre warunki do rozwoju zyskują bakterie beztlenowe (destruenci), które produkują siarkowodór, amoniak i metan.
  • Nadmiar obumarłego fitoplanktonu opada na dno zbiornika wodnego, prowadząc do zwiększenia liczebności bakterii beztlenowych (destruentów)
  • Podniesienie temperatury wody wpływa na wzrost eutrofizacji.

Skutki zanieczyszczeń wód:

  • Zachwianie równowagi ekologicznej.
  • Zmniejszenie ilości tlenu w wodzie na wskutek zbyt intensywnej aktywności drobnoustrojów zużywających tlen.
  • Gwałtowny rozwój fitoplanktonu (roślinności wodnej).
  • Wzrost umieralności tlenolubnych zwierząt.
  • Deficyt tlenowy prowadzący do zahamowania rozkładu materii organicznej.
  • Spadek bioróżnorodności na wskutek skażenia wody substancjami chemicznymi, radioaktywnymi oraz drobnoustrojami chorobotwórczymi.
  • Negatywny wpływ metali ciężkich na łańcuch pokarmowy. Metale ciężkie kumulują się w organizmach  – na każdym poziomie troficznym ich stężenie w organizmach rośnie. Metale ciężkie wykazują silne działanie rakotwórcze.

Wody zanieczyszczone są głównie przez substancje:

  • lotne: CO2, CO, SO2, H2S, HCl, Cl, NO2
  • stałe: sole metali ciężkich miedzi, cynku, ołowiu oraz związki fosforu, sodu i potasu.
  • ciekłe: benzyna, detergenty, oleje, smary, ropa naftowa, fenol, sól, H2SO4, H2SO3, wypłukiwane z gleby związki z nawozów sztucznych

W ocenie czystości wód bierze się pod uwagę:

  • barwę
  • zapach
  • przejrzystość
  • pH
  • obecność boindykatorów

Przyczyny degradacji/zanieczyszczeń wód

  • Wylewanie do zbiorników wodnych: jezior i rzek, ciepłej wody z elektrowni i zakładów przemysłowych. Prowadzi to do wyginięcia organizmów o niewielkiej tolerancji na zmiany temperatury wody.
  • Przedostawanie się do wód zanieczyszczeń z nielegalnych wysypisk.
  • Przedostawanie się do wód pestycydów oraz ścieków. 
  • Niedostateczne wyposażenie w urządzenia oczyszczające.

Ochrona wód polega na:

  • Budowaniu nowoczesnych oczyszczalni ścieków i unieszkodliwianie osadów ściekowych.
  • Budowaniu składowisk odpadów bezpiecznych dla środowiska
  • Ograniczenie stosowania sztucznych nawozów w rolnictwie.
  • Stosowanie w przemyśle nowych technologii, niezanieczyszczających środowiska.
  • Zabezpieczenie hałd i wysypisk.
  • Napowietrzanie wód stojących.
Źródła:
1.  Fuerst J.: Biologia. Vademecum liceum, technikum. Wydawnictwo GREG, Kraków 2008. 
2.  Holeczek J., Januszewska-Hasiec B., Kobyłecka J., Stawarz J., Stencel. J.: Teraz Matura 2019. Biologia Tuż przed Egzaminem. Nowa Era, Wydanie II, Warszawa 2017.
3.  Holeczek J., Januszewska-Hasiec B., Kobyłecka J., Stawarz J., Stencel R.: Teraz Matura. Biologia Vademecum, Nowa Era, Warszawa 2015.
4.  Pyłka Gutowska E.: Vademecum Maturzysty Biologia, Wyd. „Oświata”, Warszawa 2002.
5.  https://pixabay.com/pl/photos/zanieczyszczenia-4286704/

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.