Rodzaje i podział włókien/komórek nerwowych pod względem budowy i funkcji

Sieć komórek nerwowych

Rodzaje włókien nerwowych

 Bezrdzenne (szare):
  • są „nagie” lub tylko jednoosłonkowe
  • nie posiadają mieliny
 
Rdzenne (białe):
  • są jednoosłonkowe i dwuoosłonkowe
  • zawierają mielinę
     

Podział włókien nerwowych/komórek nerwowych ze względu na liczbę wypustek:

Jednobiegunowe (jednowypustkowe):
  • występują, np. w podwzgórzu
  • komórka nerwowa posiada jedną rozgałęzioną wypustkę, pełniącą rolę zarówno aksonu jak i dendrytu
 
Rzekomojednobiegunowe (jednowypustkowe):
  • początkowo jedna wypustka dzieli się na dwie części: jedna jest dendrytem, a druga jest aksonem
 
Dwubiegunowe:
  • komórka nerwowa posiada dwie wypustki, z których jedna jest aksonem, a druga dendrytem
 
Wielobiegunowe:
  • komórka nerwowa posiada liczne dendryty i akson

Podział włókien nerwowych/komórek nerwowych pod względem czynnościowym:

Nerwy czuciowe (aferentne, sensoryczne, dośrodkowe):
  • biegunami rzekomojednobiegunowymi
  • znajdują się w obwodowym układzie nerwowym
  • przewodzą impulsy nerwowe od receptora do ośrodkowego układu nerwowego, czyli przewodzą impulsy nerwowe ze skóry, błon śluzowych, ścięgien mięśniowych do mózgu
 
Nerwy ruchowe (eferentne, odśrodkowe):
  • biegunami wielobiegunowymi z długim aksonem
  • rozpoczynają się w ośrodkowym układzie nerwowym
  • ciała komórkowe z dendrytami leżą w rdzeniu kręgowym lub w pniu mózgu, a aksony biegną na obwód
  • przewodzą impulsy nerwowe z ośrodkowego układu nerwowego (czyli od mózgu) do efektorów, czyli mięśni poprzecznie prążkowanych, mięśni gładkich – wzbudzając ich ruch (skurcz)
 
Nerwy pośredniczące (kojarzeniowe):
  • neuronami wielobiegunowymi z krótkim aksonem
  • występują pomiędzy neuronami czuciowymi, a ruchowymi – łączy nerw czuciowy i nerwowy
  • stanowią go rdzeń kręgowy, w którym zachodzi analiza bodźca
Źródła:
1.  Górski J.: Fizjologia człowieka. Wydawnictwo lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
2.  Holeczek J., Januszewska-Hasiec B., Kobyłecka J., Stawarz J., Stencel. J.: Teraz Matura 2019. Biologia Tuż przed Egzaminem. Nowa Era, Wydanie II, Warszawa 2017.
3.  Holeczek J., Januszewska-Hasiec B., Kobyłecka J., Stawarz J., Stencel R.: Teraz Matura. Biologia Vademecum, Nowa Era, Warszawa 2015.
4.  https://pl.freepik.com/premium-zdjecie/3d-tlo-sieci-neuronowych_5042554.htm#page=2&query=neuron&position=15

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.