Jak dochodzi do śmierci komórki? Zjawisko apoptozy i nekrozy.

Dopóki komórka znajduje się w stanie równowagi wewnętrznej, funkcjonuje prawidłowo. Stan ten nazywany jest homeostazą. Komórka wówczas jest w stanie utrzymywać:
  • stałe stężenie poszczególnych substancji
  • optymalne pH
  • prawidłowe ciśnienie osmotyczne
Zachwianie równowagi powyżej wymienionych parametrów powoduje nieprawidłowe jej funkcjonowanie i w konsekwencji może prowadzić do śmierci. W naszym organizmie nieustannie jedne komórki obumierają, a na ich miejsce powstają nowe. Istnieją dwa procesy obumierania komórki: apoptoza – występująca naturalnie w organizmie oraz nekroza – zachodząca w warunkach chorobowych.

Apoptoza

  • Apoptoza jest procesem naturalnym (fizjologicznym).
  • Dochodzi do obkurczenia się komórki. Wnętrze jest rozkładane, a pozostałości są wchłaniane przez krwinki białe (leukocyty).
  • Na zewnątrz komórki nie wydostają się żadne szkodliwe substancje.
  • Organizm sprawuje pełną kontrolę nad zniszczeniem wadliwej komórki.
  • Sygnał wywołujący apoptozę jest reakcja organizmu na informacje o nieprawidłowym funkcjonowaniu komórki.
  • Niektórym komórkom udaje się oszukać sygnał. Taką właściwość mają komórki nowotworowe, które pomimo wysyłanych sygnałów nie ulegają zniszczeniu (apoptozie).

Nekroza

  • Nekroza jest zjawiskiem patologicznym (chorobowym) prowadzącym do niebezpiecznego obumierania komórek. Zachodzi na wskutek nagłego i silnego zaburzenia homeostazy, najczęściej pod wpływem czynników zewnętrznych, np. oparzenia. Wówczas dochodzi do martwicy tkanek i towarzyszącymi jej stanami zapalnymi.
  • Zawartość komórki wydostaje się na zewnątrz oraz do przestrzeni między komórkami. Zawartość tą stanowią enzymy oraz szkodliwe produkty przemiany materii.
  • Gdy zjawisko dotyczy większość komórek dochodzi do poważnych zaburzeń funkcjonowania organizmu.
Źródła:
1.  Holeczek J., Januszewska-Hasiec B., Kobyłecka J., Stawarz J., Stencel. J.: Teraz Matura 2019. Biologia Tuż przed Egzaminem. Nowa Era, Wydanie II, Warszawa 2017.
2.  Holeczek J., Januszewska-Hasiec B., Kobyłecka J., Stawarz J., Stencel R.: Teraz Matura. Biologia Vademecum, Nowa Era, Warszawa 2015.
3.  Fuerst J.: Biologia. Vademecum liceum, technikum. Wydawnictwo GREG, Kraków 2008.
4.  https://pl.freepik.com/darmowe-zdjecie/tlo-medyczne-z-postaci-meskiej-dzialajace-na-komorkach-wirusa_2023797.htm#page=3&query=cells&position=6

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.