Stan przedrzucawkowy: czynniki ryzyka, postacie, objawy, rozpoznanie oraz postępowanie lecznicze

Preeklampsja (stan przedrzucawkowy) to ciśnienie krwi ≥140/90 mm Hg stwierdzone po 20. tygodniu ciąży u kobiet z poprzednio prawidłowym ciśnieniem, u których występuje białkomocz (≥300 mg białka w 24 godzinnej zbiórce moczu).
Mianem rzucawki określa się wystąpienia stanu drgawkowego u kobiet z preeklampsją (po wykluczeniu innych przyczyn).

Czynniki ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego:

  • wiek < 20 r.z lub >40r.z
  • pierwiastka
  • nadciśnienie przewlekle
  • układowy toczeń trzewny
  • cukrzyca
  • choroby nerek
  • stan przedrzucawkowy/rzucawka w poprzedniej ciąży lub najbliższej rodzinie (matka,  siostra)
  • ciąża mnoga
  • ciążowa choroba trofoblastyczna
  • obrzęk płodu

Powikłania ciężkiego stanu przedrzucawkowego:

1.  U matki:
  • niewydolność nerek
  • niewydolność układu krążenia
  • DIC
  • encefalopatia nadciśnieniowa
2.  U płodu:
  • zgon wewnątrzmaciczny
  • wcześniactwo i jego konsekwencje
  • zahamowanie wewnątrzmacicznego wzrostu
  • przedwczesne oddzielenie się łożyska
  • niedotlenienie wewnątrzmaciczne

Rozpoznanie stanu przedrzucawkowego:

1.  Objawy podmiotowe:
  • ból głowy
  • zaburzenia widzenia
  • ból w nadbrzuszu lub w prawym podżebrzu
  • nudności i wymioty
  • duszność
  • oliguria
  • nagle pojawienie się obrzęków uogólnionych i wzrost masy ciała
  • ciągły ból brzucha (przedwczesne oddzielenie się łożyska?)
  • nieprawidłowe odczuwanie ruchów płodu
  • skurcze macicy
2.  Objawy przedmiotowe:
  • podwyższone ciśnienie tętnicze krwi
  • skurcz naczyń siatkówki
  • bolesność w prawym podżebrzu
  • wzrost napięcia macicy
  • zaburzenia tętna płodu
  • uogólnione obrzęki
3.  Objawy laboratoryjne:
  • wzrost hematokrytu
  • białkomocz >300 mg/dobę  lub obecność w pojedynczej próbce
  • stężenie kwasu moczowego > 5mg% w surowicy krwi
  • stężenie kreatyniny >0,9 mg%
  • podwyzszonne stężenie enzymów wątrobowych
  • liczba płytek <100000 /mm3
  • zaburzenia w układzie krzepnięcia:
    • wydłużony czas protrombinowy
    • obniżone stężenie fibrynogenu
    • wzrost stężenia D-dimerow

Postępowanie w stanie przedrzucawkowym:

Jedynym skutecznym  leczeniem  stanu  przedrzucawkowego/rzucawki  jest  ukończenie ciąży.
Powinno ono nastąpić tym wcześniej, im cięższy  przebieg choroby. Po 34 tygodniu ciąży w każdym przypadku stanu przedrzucawkowego należy rozważyć  ukończenie ciąży.
 
 

Łagodna postać stanu p/rzucawkowego

1.  Leczenie ambulatoryjne- tylko pacjentki współpracujące:
  • wypoczynek w łóżku
  • regularna kontrola ciśnienia tętniczego krwi
  • ocena stanu płodu (NST KTG,  profil biofizyczny 2x w tygodniu)
2.  Leczenie szpitalne:
  • wypoczynek w łóżku
  • normalna dieta
  • kontrola ciśnienia  co 4 godziny
  • codzienne ważenie, ocena diurezy dobowej, ruchów płodu, białkomoczu dobowego, KTG
  • 2 razy w tygodniu: hematokryt, liczba płytek, ASPAT
  • 2 razy w  m-cu: ocena wzrastania płodu [USG]
 

Ciężka postać stanu przedrzucawkowego–> hospitalizacja

  • stabilizacja stanu ciężarnej
  • po 34 tygodniu – poród
  • przed 34 tygodniem -postępowanie wyczekujące pod warunkiem prawidłowej kontroli ciśnienia tętniczego krwi
  • reżim łóżkowy
  • kontrola ciśnienia tętniczego najrzadziej co 4 godziny
  • codzienna kontrola: masy ciała, morfologia krwi, ASPAT, LDH, bilirubina, białkomocz dobowy
  • codziennie ocena stanu płodu :liczenie ruchów, NST, KTG
  • 28-32 tydzień: sterydy w celu profilaktyki RDS
  • leczenie hipotensyjne
  • profilaktyka napadu rzucawki: MgSO4 -[4-5 g i.m.] po 2-2,5 g i.m. do każdego pośladka 

WSKAZANIA DO UKOŃCZENIA CIĄŻY (niezależnie od jej zaawansowania):

  • nieskuteczność farmakologicznej kontroli ciśnienia tętniczego
  • liczba płytek <100000/mm3
  • postępujące pogorszenie funkcji wątroby i nerek
  • utrzymujący się silny ból głowy, zaburzenia widzenia
  • ból w nadbrzuszu lub prawym podżebrzu, nudności, wymioty
  • przedwczesne oddzielenie się łożyska
  • znaczne ograniczenie wzrostu płodu
  • nieprawidłowe wyniki monitorowania stanu płodu

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.