Oddziaływania międzycząsteczkowe. Rodzaje oddziaływań: wiązanie wodorowe, siły van der Waalsa, oddziaływania hydrofobowe

Oddziaływania międzycząsteczkowe - pojęcie

Oddziaływania międzycząsteczkowe – oddziaływanie (wiązanie) powstające pomiędzy cząsteczkami lub atomami. Powoduje, że cząsteczki lub atomy niepołączone wiązaniami chemicznymi mogą się przyciągać lub odpychać.

Wiązanie wodorowe

  • Wiązanie wodorowe powstaje między dodatnio naładowanym atomem wodoru a innym atomem naładowanym ujemnie (najczęściej azotem lub tlenem) pochodzącym z innej cząsteczki.
  • Należą do słaby wiązań (oddziaływań).
  • Występowanie:
    • między atomami wodoru a atomami tlenu należącymi do różnych cząsteczek wody (cząsteczki wody w wodzie)
    • między komplementarnymi zasadami azotowymi w kwasach nukleinowych

Siły van der Waalsa

  • Siły (oddziaływania, wiązania) van der Waalsa powstają w wyniku przyciągania się sąsiadujących cząsteczek trwale polarnych lub częściowo polarnych.
  • Efekt tych oddziaływań zależny jest od:
    • kształtu działających na siebie cząsteczek
    • odległości pomiędzy tymi cząsteczkami
  • Występowanie: niemal we wszystkich cząsteczkach (m.in. w białkach, kwasach nukleinowych) niezależnie od ich rozmiaru czy kształtu.

Oddziaływania hydrofobowe

  • Oddziaływania hydrofobowe powstają pomiędzy cząsteczkami „nielubiącymi wody”.
  • Występują, gdy w środowisku wodnym znajdują się cząsteczki niepolarne.
  • Cząsteczki, te układają się w taki sposób, aby ich kontakt z wodą był jak najmniejszy.
  • Występowanie:
    • pomiędzy cząsteczkami tłuszczu a cząsteczkami wody
    • pomiędzy lipidowymi ogonkami fosfolipidów w błonach biologicznych a cząsteczkami wody
Źródła:
1.   Holeczek J., Januszewska-Hasiec B., Kobyłecka J., Stawarz J., Stencel R.: Teraz Matura. Biologia Vademecum, Nowa Era, Warszawa 2015.
2.  Mikołajczyk M., Zygmunt J.: Vademecum Maturzysty Biologia. Najlepsze wydanie na rok 2018, Wydawnictwo Greg, Kraków 2017.
3.  https://pl.freepik.com/darmowe-wektory/wektor-realistyczny-zolty-olej-z-pecherzykow-powietrza_8188937.htm#page=1&query=woda%20olej&position=9

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.