Wykaz skrótów (327)

123I – 123I (izotop promieniotwórczy jodu)
3TC – lamiwudyna
5-ASA – kwas 5-aminosalicylowy (mesalazyna)
5-HT – 5-hydroksytryptamina (serotonina)
5-HTP – 5-hydroksytryptofan
99mTc – 99Tc (izotop promieniotwórczy technetu)
a. – łac. arteria, tętnica
aa. – łac. arteriae, tętnice
A – adrenalina
AA – ang. Anonymous Alcoholics, Anonimowi Alkoholicy
AA – łac. acidum arachidonicum, kwas arachidonowy
ABMT – ang. autologous bone marrow transplantation, autogeniczne przeszczepienie szpiku kostnego
ABPM – ang. ambulatory blood pressure monitoring, ambulatoryjne całodobowe monitorowanie ciśnienia krwi (tzw. holter ciśnieniowy)
ABVD – schemat leczenia cytostatycznego przy użyciu adriamycyny, bleomycyny, winblastyny i dakarbazyny
ACE – ang. Angiotensin-converting enzyme, enzym konwertujący angiotensynę (konwertaza angiotensyny)
ACEI – ang. angiotensin-converting enzyme inhibitors, inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (inhibitory konwertazy angiotensyny)
ACh – acetylocholina
ACL – ang. anterior cruciate ligament, więzadło krzyżowe przednie
ACP – ang. acid phosphatase, fosfataza kwaśna
ACTH – ang. adrenocorticoid hormone, hormon adrenokortykotropowy (kortykotropina)
AD – ang. Alzheimer’s disease – Choroba Alzheimera
ADL – ang. activities of daily livingskala oceny podstawowych czynności życiowych, skala Katza
AIDS – ang. acquired immunodeficiecny syndrome – zespół nabytego upośledzenia odporności
ALS –  ang. amyotrophic lateral sclerosis – Stwardnienie boczne zanikowe
AMDang. Age-related Macular Degeneration – Zwyrodnienie plamki żółtej
Ba – krwinki zasadochłonne – bazofile
BAC – biopsja aspiracyjna cienkoigłowa
BAL – ang. Brocho-alveolar Lavage, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe
BAL – ang. British Anti-Lewisite, preparat chelatujący
BAO – ang. Basic Acid Output, podstawowe wydzielanie kwasu solnego
BCG – ang. Bacillus Calmette Guerain, szczepionka przeciwgruźlicza
BCNU – karmustyna
BEang. Base Excessnadmiar zasad
BIPSS – ang. bilateral inferior petrosal sinus sampling, cewnikowanie zatok skalistych dolnych
BK – ang. Bacterium Koch, badanie w kierunku prątków gruźlicy
BLS – ang. Basic Life Support, zapewnienie podstawowych czynności życiowych
BMC – ang. Bone Mass Content, zawartość mineralna kości
BMD – ang. bone mineral density – gęstość mineralna kości 
BMI – ang. Body Mass Index, indeks masy ciała
BMR – ang. basal metabolic rate, podstawowa przemiana materii
BMT – ang. bone marrow transplantation, przeszczep szpiku kostnego
BNP –  ang. Brain Natiuretic Peptide – mózgowy peptyd natriuretyczny
ca. – łac. carcinoma, rak
Ca – łac. Calcium, wapń
CABG – ang. Coronary Arterial Bypass Graft, Pomostowanie aortalno-wieńcowe
CAD – ang, Coronary Artery Disease, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa
CAH – ang. Chronic Active Hepatitis, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby
CAH – ang. Congenital Adrenal Hyperplasia, zespół nadnerczowo-płciowy
cAMP – cykliczny adenozynomonofosforan
CAPD – ang. Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa
CAT – ang. computed axial tomography, tomografia komputerowa
cc – cięcie cesarskie
CCD – ang. cleidocranial dysplasia, dysplazja obojczykowo-czaszkowa
CCK – cholecystokinina
CCS – ang. Canadian Cardiology Society, klasyfikacja choroby wieńcowej według Kanadyjskiego Towarzystwa Kardiologicznego
CCNU – lomustyna
CD4 – ang. cluster of differentation 4 – cząsteczka różnicująca 4 (patrz: limfocyt T)
CHLC – Choroba Leśniowskiego-Crohna
COG – Całościowa Ocena Geriatryczna
CRHang. corticotropin-releasing hormonekortykoliberyna
d4T – stawudyna
DA – dopamina
dB – decybel
DBP – ang. Diastolic Blood Pressure, rozkurczowe ciśnienie krwi
DCM – ang. Dilated Cardiomyopathy, kardiomiopatia rozstrzeniowa
ddC – zalcytabina
DDD – ang. Daily Defined Doses, standardowe dawki dzienne
ddI – dydanozyna
DHEA-S – łac. Dehydroepiandrosteronum sulphatum, siarczan dehydroepiandrosteronu
DEXA – ang. dual-energy x-ray absorptiometry – podwójna wiązka promieniowania Rtg
DM – łac. diabetes mellitus, cukrzyca
DM 1 – cukrzyca typu 1
DM 2 – cukrzyca typu 2
DNA – ang. Desoxyribonucleic Acid,  kwas dezoksyrybonukleinowy
DZM – dobowa zbiórka moczu
E – erytrocyty
E1 – estron
E2 – estradiol
E3 – estriol
E4 – estetrol
E5 – dietylstilbestrol
EACA – łac. acidum ε-aminocapronicum, kwas epsilon-aminokapronowy
EKG – elektrokardiogram
FA – fosfataza alkaliczna, ALP
FDA – ang. Food and Drug Administration, Amerykańska Agencja Żywności i Leków
FDP – ang. Fibrinogen Degradation Products, produkty rozpadu fibrynogenu
FEV1 – ang. Forced Expiratory Volume 1-second, objętość nasilonego wydechu 1-sekundowego
Fe – łac. ferrum, żelazo
FFA – ang. free fatty acids, wolne kwasy tłuszczowe
FFP – ang. fresh frozen plasma, świeżo mrożone osocze
FG – poziom glukozy we krwi na czczo
FHR – ang. Fetal Heart Rate, częstość serca płodu
FHT – ang. Fetal Heart Tones, tony serca płodu
FIVET – wł. Fecondazione in Vitro e trasferimento embrionale, zapłodnienie pozaustrojowe – in vitro i przeniesienie zarodka
FK – fosfataza kwaśna, ACP
FPG – ang. Fasting Plasma Glucose, stężenie glukozy na czczo
FSH – hormon folikulotropowy
fT3 – wolna trójjodotyronina
fT4 – wolna tyroksyna
FTA – ang. Fluorescent Treponemal Antibody, odczyn immunofluorescencji krętków
FTA-ABS – ang. Fluorescent Treponemal Antibody Absorption, odczyn immunofluorescencji krętków modyfikacja absorpcyjna
FVC – ang. Fluorescent Treponemal Antibody, natężona pojemność życiowa
G6PD – ang. Glucose-6-phosphate-dehydrogenase, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanu
G-6-PD – ang. Glucose-6-phosphate-dehydrogenase, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanu
G+ – bakterie gramdodatnie
G- – bakterie gramujemne
GABA – ang. gamma-aminobutyric acid, kwas gamma-aminomasłowy,
GCS – ang. Glasgow Coma Scale, skala śpiączki Glasgow
GDH – ang. Glutamate dehydrogenase, dehydrogenaza glutaminianowa
GDM – ang. Gestational Diabetes Mellitus, cukrzyca ciężarnych
GERD – ang. Gastro-esophageal Reflux Disease, choroba refluksowa przełyku
GFR – ang. Glomerular filtrate rate, wskaźnik nerkowego przesączania kłębkowego
GGTP – gamma glutamylotranspeptydaza
GHRF – ang. Growth Hormone-Releasing Factor, czynnik uwalniający hormon wzrostu
GIFT – ang. Gamete intrafallopian transfer, dojajowodowe przeniesienie gamet
GIK – mieszanka polaryzująca glukoza-insulina-potas
GIP – glukozależny peptyd insulinotropowy
GITSang. Gastrointestinal therapeutic system, terapeutyczny system dla przewodu pokarmowego
GlDH – ang. Glutamate dehydrogenase, dehydrogenaza glutaminianowa
GIK – mieszanka polaryzująca glukoza-insulina-potas
GLP-1 – glukagopodobny peptyd 1
GOPP – górny odcinek przewodu pokarmowego
H1 – receptor histaminowy 1
H2 – receptor histaminowy 2
HA – łac. Hypertonia arterialis, nadciśnienie tętnicze
HCS – ang. human chorionic somatomammotropin, somatomammotropina kosmówkowa
HESroztwor hydroksyetyloskrobi
HESang. hypereosinophilic syndrome, Zespół hipereozynofilowy
HIV – ang. human immunodeficiency virus – ludzki wirus upośledzenia odporności
HPL – ang. human placental lactogen, laktogen łożyskowy
IABP – ang. Intra-aortic Balloon Pumping, kontrapulsacja wewnątrzaortalna
IADL – ang. instrumental activities of daily living, ocena złożonych czynności życia codziennego, skala Lawtona
ICD-9 – ang. International Classification of Diseases, międzynarodowa klasyfikacja chorób dziewiąta rewizja
ICD-10 – ang. International Classification of Diseases, międzynarodowa klasyfikacja chorób dziesiąta rewizja, obecnie obowiązująca
i.m. – łac. intramusculare, domięśniowo
IUGRang. intrauterine growth restriction, wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrastania płodu
i.v. – łac. intra vene/intravenosus, dożylnie
JAMA – ang. Journal of the American Medical Association, Tygodnik Amerykańskiego Towarzystwa Medycznego
j.m. – jednostki międzynarodowe
K – łac. kalium, potas
KCh – Kasa Chorych
KIG – mieszanka polaryzująca potas-insulina-glukoza
KKCz – Koncentrat krwinek czerwonych
KKP – Koncentrat krwinek płytkowych
KT – tomografia komputerowa
KTG – kardiotokografia
KZN – Kłębuszkowe zapalenie nerek
LAA – ang. Long-acting Analogues, długo działające analogi insuliny
LAD – ang. Left Anterior Descendens, tętnica przednia zstępująca
LADA – ang. Latent autoimmune diabetes in adults, utajona cukrzyca autoimmunologiczna dorosłych
LAS – ang. Lymphadenopathy Syndromezespół uogólnionej limfadenopatii
LBBB – ang. Left Bundle Branch Blockblok lewej gałęzi pęczka Hisa
LBW – ang. Low Birth Weight, niska urodzeniowa masa ciała (<2500g)
LCM – ang. Lymphocytic Meninigitis, limfocytarne zapalenie opon mózgowych
LCP – ang. Low Contact Platepłytka niskiego kontaktu
LDH – ang. Lactic Dedydrogenase, dehydrogenaza mleczanowa
LDL – ang. Low Density Lipoproteinlipoproteina o niskiej gęstości
LDL-C – ang. Low Density Lipoprotein Cholesterol, frakcja cholesterolu złożona z lipoprotein o niskiej gęstości ()
LGL – zespół Lowna-Ganonga-Levine’a
LH – hormon luteinizujący
LPL – lipaza lipoproteinowa
Ly – ang. lymphocytes, limfocyty
ŁZS – łuszczycowe zapalenie stawów
MAO – ang. Mono-Amine Oxydase, monoaminooksyaz
MAP – ang. Mean Arterial Pressure, średnie ciśnienie tętnicze
MASMorgani-Adams-Stokes, napady MAS
MAS – ang. Meconium Aspiration Syndrome, zespół aspiracji smółki
MCHC – ang. Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration, średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie 
MCH –  ang. Mean Corpuscular Hemoglobin, średni ciężar hemoglobiny w erytrocycie 
mCi – milikiur (dawka promieniowania)
MCI –  ang. Mass Casualty Incident, wypadek masowy
MCV – ang. Mean Corpuscular Volume, średnia objętość erytrocytu
MD – ang. medicine doctor, lekarz medycyny 
MDS – ang. Myelodysplastic Syndrome, zespół mielodysplastyczny
ME – koncentrat krwinek czerwonych, tzw. masa erytrocytarna
mEq – miliekwiwalent
meta – ang. metastasis – przerzut
MetHb – methemoglobina
MET – równoważnik metaboliczny
METs – równoważniki metaboliczne
MF – morfina
Mg – łac. Magnesium, magnez
mg – miligram
mg% – miligram procent
MMSE – ang. Mini-Mental State Examination, oceny funkcji umysłowych
Na –  łac. natrium, sód
NA – łac. Norepinephrinum, noradrenalina (norepinefryna)
nb – nieobecny
Ne – ang. Neutrophiles, krwinki obojętnochłonne
NEC – ang. necrotizing enterocolitis, martwicze zapalenie jelit
NEJM – ang. New England Journal of Medicine, Tygodnik Lekarski Nowej Anglii
Neo – łac. neoplasma, nowotwór
NHL – ang. Non Hodgkin Lymphoma, chłoniak złośliwy nieziarniczy
NIDDM – ang. Non-Insulin Dependent Diabetes Mellitus, cukrzyca typu 2 niezależna od insuliny
NIH – ang. National Institutes of Health – Narodowe Instytuty Zdrowia
NIL – Naczelna Izba Lekarska
NK – ang. Natural Killers, limfocyty
NLPZ – niesteroidowy lek przeciwzapalny
NMR – ang. Nuclear Magnetic Resonance, rezonans magnetyczny
NO – tlenek azotu
NOF – ang. National Osteoporosis Foundation, Międzynarodowa Fundacja Osteoporozy
NOS – ang. Nitric Oxide Synthetase, syntetaza tlenku azotu
NTM – Nietrzymanie moczu
OB – odczyn Biernackiego (wskaźnik opadania erytrocytów)
OBPS – obturacyjny bezdech podczas snu
OCŻ – ośrodkowe ciśnienie żylne
OGTT – ang. oral glucose tolerance test, doustny test obciążenia glukozą
OIOM – oddział intensywnej opieki medycznej
OIT – oddział intensywnej terapii
ONN – ostra niewydolność nerek
OOZN – ostre odmiedniczowe zapalenie nerek
OSAS – ang. Obstructive Sleep Apnea Syndrome, obturacyjny bezdech podczas snu
OTC – ang. over the counter – leki bez recepty
OUN – ośrodkowy układ nerwowy
OWD – odczyn wiązania dopełniacza
OXM – oksyntomodulina
OZT – ostre zapalenie trzustki
OZW – ostry zespół wieńcowy
PAF – ang. Platelet Activating Factor, czynnik aktywujący płytki 
PAI-1 – ang. Plasminogen activator inhibitor 1, inhibitor aktywatora plazminogenu 1
PAN – ang. Polyarteritis nodosa, guzkowe zapalenie tętnic
PAO – ang. Peak Acid Output, szczytowe wydzielanie kwasu solnego
PGDM – ang. PreGestational Diabetes Mellitus, cukrzyca przedciążowa
PGs – prostaglandyny
PHS – łac. periarthritis humeroscapularis, zespół bolesnego barku (ZBB)
p.o. – łac. per os, doustnie
POCHP – przewlekła obturacyjna choroba płuc
PPang. pancreatic polypeptide, polipeptyd trzustkowy
PROM – ang. premature rupture of membranes, przedwczesne pęknięcie błon płodowych
PVR – ang. pulmonary vascular resistance, płucny opór naczyniowy
PWE – płyn wieloelektrolitowy
PWP – ang. pulmonary wedge pressure, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej
PYY – peptyd YY
PZH – Państwowy Zakład Higieny
PZO – przewlekłe zapalenie oskrzeli
PZT – przewlekłe zapalenie trzustki
PŻW – przewód żółciowy wspólny
RA – ang. Refractory Anaemia, oporna na leczenie niedokrwistość
RAA – układ renina-angiotensyna-aldosteron
RBBB – ang. Right Bundle Branch Block, blok prawej gałęzi pęczka Hisa
RBC – ang. Red Blood Cells, erytrocyty
RCA – ang. Right Coronary Artery, prawa tętnica wieńcowa
RCU – ruchomość, czucie, ukrwienie
REM – ang. Rapid Eye Movement, faza snu szybkich ruchów gałek ocznych
RF – ang. Rheumatic factor, czynnik reumatoidalny
Rh – łac. Rhesus factor, antygen Rh
RIA – ang. Radioimmune Assay, badanie radioimmunologiczne
RIBA – ang. Radioimmoblotting Assay, badanie radioimmunoblot
RKCh – Regionalna Kasa Chorych
RNA – ang. Ribonucleic Acid, kwas rybonukleinowy
RR – ciśnienie tętnicze
RZM – rytm zatokowy miarowy
S – załamek S w zapisie ekg
SBP – ang. Systolic Blood Pressure, skurczowe ciśnienie krwi
s.c. – łac. sub cutis, podskórnie
SCC – ang. Squamous Cell Carciona, antygen raka nabłonkowatego złuszczającego
SCLC – ang. Small Cell Lung Cancer, drobnokomórkowy rak płuca
SCID – ang. Severe Combined ImmunoDeficiencyciężki złożony niedobór odporności
SK – streptokinaza
SLA – łac. sclerosis lateralis amyotrophica – Stwardnienie zanikowe boczne
SM – streptomycyna
SM – ang. Sclerosis multiplex – Stwardnienie rozsiane
SOR – Szpitalny Oddział Ratunkowy
SSE – Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna
ST – odcinek ST w zapisie ekg
SXA – ang. single energy X-ray absorptiometer, densytometr pojedynczej dawki promieniowania X
TBC – łac. tuberculosis, gruźlica
TBI – ang. total body irradiation, napromienianie całego ciała
TEE – ang. transesophageal echocardiogram, ultrasonokardiogram przezprzełykowy 
TG – ang. triglycerides, trójglicerdydy
TGA – ang. transposition of the great arteries, przestawienie naczyń aorty i tętnicy płucnej
TIA – ang. transient ischemic attack, przemijające niedokrwienie mózgu
TIBC – ang. total iron binding capacity, całkowita zdolność wiązania żelaza
TK – tomografia komputerowa
TKG – tokokardiografia
TPO – peroksydaza tarczycowa
TXA2 – tromboksan A2
TXB2 – tromboksan B2
U – fala U w zapisie EKG
UA – ang. Unstable Angina, niestabilna dławica piersiowa
UBT – ang. Urea Breath Test, test oddechowy Helicobacter Pylori
UC – ang. Ulcerative Collitis, wrzodziejące zapalenie jelita grubego
UDP – Ultrasonografia doplerowska przezczaszkowa
UKG – ultrasonokardiografia
UKPDS – ang. United Kingdom Prospective Diabetes Study, nazwa programu badawczego dot. cukrzycy
UMC – urodzeniowa masa ciała
USG – ultrasonografia
USR – ang. Unheated Serum Reagin, odczyn USR w kierunku kiły
UVAL – ang. Ultraviolet Argon Laser, laser argonowy nadfioletowy
V1 – oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V2 – oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V3 – oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V4 – oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V5 – oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V6 – oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
VAD – ang. vincristine, adriblastine, dexamethasone
VAMP – ang. vincristine, adriblastine, methylprednisone
VC – ang. Vital Capacity, pojemność życiowa
VCAM-1 – ang. Vascular Cell Adhesion Molecule 1, cząsteczka adhezyjna komórek naczyniowych 1
VCI – łac. vena cava inferior, żyła główna dolna
VCS – łac. vena cava superior, żyła główna górna
VDRL – ang. Veneral Diseases Research Laboratorybadanie VDRL w kierunku kiły
VEB – ang. Ventricular Ectopic Beatskurcz dodatkowy komorowy
VF – ang. Ventricular Fibrillationmigotanie komór 
WBC – ang. white blood cells, białe krwinki, leukocyty
WHO – ang. World Health Organization, Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization
WKT – wolne kwasy tłuszczowe
WNM – wysiłkowe nietrzymanie moczu
WOCBP – ang. women of childbearing potential, kobiety zdolne do posiadania dzieci
wpw – w polu widzenia
WPW – ang. Wolff-Parkinson-White Syndrome, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a
wt – ang. weight, waga
WZW – wirusowe zapalenie wątroby
WZJG – Wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  • X-Ray – RTG
ZBB – zespół bolesnego barku
ZHK – zasłużony honorowy krwiodawca
ZIFT – ang. Zygote intrafallopian transfer, dojajowodowe przeniesienie zygoty
ZUM – zakażenie układu moczowego
ZWO – zwieracz wewnętrzny odbytu
ZZA – Zespół Zależności Alkoholowej
ZZO – znieczulenie zewnątrzoponowe
ZZO – zwieracz zewnętrzny odbytu
ZZSK – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
ZŻGD – zespół żyły głównej dolnej
ŻChZZ – żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
ŻW – żyła wrotna